هر سال زمستان که می شود مسئولان شهرداری تهران در کنار گزارش هایشان برای برفروبی و تامین امنیت اتوبانهای تهران و جلوگیری از گرفتگی اب راهها از ایجاد گرم خانه برای کارتن خوابها و بی خانمان هایی که مامنی ندارند هم صحبت می کنند. حرفهایی که بیشتر جنبه تبلیغاتی دارد تا اجرایی . زمستان که تمام شد در این گرمخانه ها هم بسته می شود انگار که کارتن خوابهای تهران فقط در زمستان کنار خیابان می خوابند و بهار و تابستان که شد دیگر کسی کنار خیابان نمیخوابد.
نگاه تبلیغاتی به کارتن خوابها سالهاست که ادامه دارد . کسی نگران سلامت شهروندان فقیر نیست . همه ارگانهای مسئول یا به دنبال شانه خالی کردن از وظایف خود و یا استفاده تبلیغاتی از این فقیران پردردند.
کارتن خوابها فقط در زمستان کارتن خواب نیستند و در تابستان هم بی خانمانند . فقط سرما نیست که انها را میکشد و ازار می دهد. گرما نیز به اندازه سرما می تواند کشنده باشد .
دکتر نسرین محمدی پزشک در مورد اینکه چه خطراتی می تواند کارتن خوابها را در تابستان تهدید کند می گوید: مسمویت های غذایی یکی از خطراتی است که کارتن خوابها را می تواند تهدید کند از انجایی که کارتن خوابها اغلب از غذاهایی استفاده می کنند که پس مانده رستورانها و یا سطلهای زباله است بنابراین به شدت در معرض خطر مسمویت های شدید هستند غذاهای رها شده در فضای باز در تابستان خیلی زودتر فاسد می شوند و کسانی که از این غذاها استفاده می کنند . خیلی زود مسموم شده و این مسومیت ها در حدی است که میتواند کشنده باشد .
البته فقط غذا نیست که میتواند الودگی در بدن فرد ایجاد کند . از انجایی که در گرما میکروبها خیلی زودتر می توانند رشد کنند و تکثیر شوند بنابراین کسی که نتواند خود را در برابر این میکروبها محافظت کند در معرض خطر است . از انجایی که کارتن خوابها جایی تمیز برای خواب و استراحت ندارند . نمیتوانند هر روز نظافت کنند و لباس های تمیز بپوشند بنابر این به شدت در معرض انواع بیماری هستند .
وی به شیوع بیماری های انگلی در میان کارتن خوابها اشاره می کند و می گوید : کارتن خوابها هنگام دفع خود را به خوبی نمی شویند و لباس های زیرشان راعوض نمی کنند بنابر این میرکوب ها و انواع ویروسها به راحتی در بدن انها رشد می کند و بیماری های مختلفی را در فرد به وجود می اورد . از انجایی که این افراد در خیابانها هستند و مردم نیز به خیابان رفت و امد دارند بیماریهای انها می تواند بین شهروندان شیوع پیدا کند . بنابر این اگر در سرما فقط سرمازدگی باعث ایجاد مشکل برای کارتن خوابها می شود در تابستان علاوه بر گرمازدگی های مرگبار که امار تلفات ان کم هم نیست انواع بیماری ها که بر اثر عدم رعایت بهداشت و گرما در این کارتن خوابها به وجود می اید نه تنها خود انها را تهدید میکند بلکه شهروندان دیگر را نیز تهدید می کند . انچه گفته شد تنها مشکلی نیست که معضل کارتن خوابی به وجود می اورد . یک جامعه شناس وجود این افراد و عدم ساماندهی انها را باعث تضعیف روحیه شهروندان می خواند و می گوید: وقتی کارتن خوابها در سطح شهر حضور دارند ناخوداگاه ما این موضع را به شهروند القا می کنیم که اگرتو دچارمشکل شدی و خانه ای برای استراحت نداشتی و تنها شدی کسی تو را حمایت نمیکند و حق شهروندی تو به رسمیت شناخته نمی شود . علاوه بر اینکه چهره شهر بسیار غمگین می شود و مردم به جای اینکه هنگام خروج از خانه شاهد طبیعت زیبا و شهر تمیز باشند باید شاهد انسانی باشند که بر اثر فقر دارد جان می کند و کسی هم به او اهمیت نمی دهد .
این امر باعث تضعیف روحیه شهروند و بی اعتمادی او به حاکمانش می شود چرا که احساس می کند در موقع سختی هیچکس نگران او نیست و هیچ حق و حقوقی ندارد . به او به چشم یک انسان نگاه نمی شود .
دکتر قرایی مقدم با اشاره به اینکه معضل کارتن خوابی خاص کشورهایی است که فاصله طبقاتی در میان شهروندان ان زیاد است می گوید : وقتی فاصله طبقاتی زیاد می شود توزیع ثروت درمیان شهروندان درست نیست و برخی از شهروندان حتی از حقوق اولیه نیز برخوردار نیستند.
وی می افزاید:در بسیاری از کشورها معضل کارتن خوابی در سطح شهرهای بزرگ وجود دارد اما انها با زیرکی ان را مهار می کنند . مثلا در ژاپن اتاقک هایی کاملا مجهز برای کارتن خوابها درست کرده اند و در گوشه ای از شهر قرار داده اند که اسیبی هم به زیبایی شهر وارد نشود و کارتن خوابها و بی خانمانها را در این اتاقک ها اسکان می دهد . ضمن اینکه بابت اجاره ان نیز از این کارتن خوابها کار میخواهند و نظافت شهر را بر عهده انها قرار داده اند از این طریق هم برای کارتن خوابها کاری درست کرده اند و هم انها را خانه دار کرده اند . زمانی که چنین معضل بزرگی را می توان با هزینه ای کم حل کرد و چهره شهر را از فقر و تلخی خالی کرد و زیبایی و امنیت را به ان بازگرداند چرا باید شانه خالی کرد و وظیفه را در برابر مردم انجام نداد .
وی می گوید: مسلما شهرداری یکی از نهادهای مسئول در این امر است که باید به درستی کار خود را انجام دهد .
انتقاد فقط از سوی کارشناسان نیست نمایندگان مجلس نیز بر این باورند که سازمانها کوتاهی کرده اند ثروتی عضو کمیسیون اجتماهی مجلس در اینباره می گوید :همه سازمانها موظف هستند قسمتی از بودجه خود را برای جمع اوری کارتن خواب هایی که به دلیل نداشتن تمکن مالی و سرپناه در خیابان می گذرانند.به سازمانهایی بدهند که متولی جمع اوری این کارتن خوابها هستند . وی می گوید :باید برای کارتن خوابها و حفظ سلامت انها ،این افراد شناسایی و شناسنامه دار شوند و دولت سلامت انها را بررسی کند و اگر لازم بود انها را بستری کرده و نسخه بپیچد . باید قبول کرد که کارتن خوابی یک پدیده ناشایست است.
گفته ها و موضع گیری های مسئولان در حالی است که پدیده تلخ کارتن خوابی هر روز بیشتر از روز قبل قربانی می گیرد و هر روز بر تعداد افرادی که به دلیل بی خانمانی از بین می روند افزوده می شود. دیدن جسد کنار خیابان ان هم در حالیکه کودکان نیز در این خیابانها قدم می گذارند بسیار تکان دهنده است . هرچند در تابستان جان دادن بی خانمانها کنار خیابان کمتر است اما صفر نیست و باید فکری به حال ان کرد.