 هموطن آنلاین_ جواد حاتمي _ تعجب نکنيد در دهه ۶۰ يا ۷۰ نيستيد، ارديبهشت ۹۱ است و اين قيمت يک تور ۳۰ کيلويي پياز توليدي در مزارع جيرفت است. بهايي که دلالان به کشاورز مي دهند و شايد يک دهم هزينه توليدش باشد!
باز هم اشک پيازکاران درآمد و قصه افت قيمت محصول و فاسد شدن آن تکرار شد و سال هاست قصه تکراري افت قيمت محصولات کشاورزي به دليل نبود برنامه ريزي در کشت تکرار مي شود اما هيچ کس گام عملي براي پايان دادن به اين ماجرا بر نمي دارد.
در روزهاي اخير با گسترش دامنه برداشت محصول پياز از کشتزارها به ويژه استان هاي جنوبي کشور کشاورزان پيازکار به مشکل چند ساله خود دچار شدند معضلي که زنگ هشداري براي بحراني بزرگ در تاريخ کشاورزي سال جاري محسوب مي شود و تعجب برانگيز تر آن است که همين پياز در بازار مصرف هر کيلو ۵۰۰ تومان قيمت دارد که نشان مي دهد نظام توزيع در کشور تا چه حد بي حساب و کتاب است.
نرخ جعبه بيشتر از محصول
کاهش بي رويه قيمت پياز تا مرز ۳۰ تومان براي هر کيلو محصول و ادامه دلال بازي در مزارع نتيجه اش به جيب دلالان رفتن سود کشاورزان است که بار ديگر در جنوب کرمان تکرار شد.
يکي از نقاط شاخص در کشاورزي و توليد محصولات مختلف زراعي و باغي، جنوب استان کرمان است که به گفته کارشناسان کشاورزي به گلخانه طبيعي شهرت دارد و هر سال در فصل هاي مختلف شاهد کشت مداوم محصول در مزارع آن هستيم.
شرايط آب و هوايي منطقه به گونه اي است که در تمام فصل هاي سال امکان کشت وجود دارد و به همين دليل نيز طرح هاي استمرار کشت در اين منطقه هر سال اجرا مي شود و در طول زمستان که امکان کشت برخي محصولات از جمله سيب زميني و پياز در مزارع کشور وجود ندارد کشاورزان جنوب کرمان به ويژه در شهرستان جيرفت نياز بازار مصرف را برآورده مي کنند.
طي سال هاي اخير بارها شاهد کشت هاي بي رويه محصول در مزارع جنوب کرمان بوده ايم که پس از رسانه اي شدن داستان و کش و قوس هاي فراوان برخي مسئولان وارد عمل مي شوند و به صورت مقطعي مشکل را رفع مي کنند.
اما هنوز مشکل گوجه کاران تمام نشده مشکل خيارکاران شروع مي شود و همين طور، هر سال ساير محصولات کشاورزي به دليل نبود برنامه ريزي به نوعي روي زمين مي ماند.
شايد باور کردني نباشد اما پياز در جنوب کرمان و در شهر جيرفت پس از برداشت از مزرعه فقط ۳۰ تا ۴۰ تومان قيمت دارد. قيمتي که حتي پول کارگر برداشت کننده محصول را نيز تأمين نمي کند و اين چنين است که در نهايت محصول در مزارع برداشت نشده مي ماند و از بين مي رود.
برخي کشاورزان مي گويند اين نرخ حتي هزينه جعبه اي را که محصول در آن قرار مي گيرد جبران نمي کند! برخي سال ها هزاران تن محصول توليدي فاسد شده يا اصلا از زمين برداشت نمي شود ولي باز هم سال بعد اين مشکلات فراموش مي شود.
شيرين براي دلال
«علي عبدا... زاده» دانشجوي رشته کشاورزي و کارشناس ارشد زراعت در گفت و گو با خبرنگار فارس اظهار داشت: با اين اوضاع قيمت پياز، تصميم گرفته ام که ۱۰ هکتار مزرعه پياز خود را شخم بزنم تا با توجه به ضرر اقتصادي در اين کار به واسطه پوسيدن پيازها، از آن ها به عنوان کود زمين استفاده و محصولات ديگري کشت کنم.
علي سالاري نيز با گلايه از پاسخ گو نبودن مسئولان مربوطه اظهار داشت: ما با سازمان جهاد کشاورزي جنوب کرمان قرارداد امضا کرديم که بيش از حد کشت نکنيم با وجود اين هم اکنون کسي پاسخ قانع کننده اي به ما در اين زمينه نمي دهد.
يکي از کشاورزان پياز کار جيرفتي در گفت و گو با مهر اظهار داشت: بخش قابل توجهي از مزارع شهرستان جيرفت به کشت پياز اختصاص يافته است اما حالا که نوبت برداشت و عرضه محصول به بازار فراهم شده است با موانع مختلف مواجه هستيم.
محمد شعباني افزود: هر سال شاهد رشد روزافزون نرخ سم و کود هستيم همچنين نرخ سوخت هم افزايش پيدا کرده اما از سوي ديگر نرخ محصول کاهش يافته و تنها چيزي که در اين ميان نصيب ما مي شود ضرر است. وي تصريح کرد: تنها افرادي که محصول ما را مي خرند عده اي دلال اند که معمولا از استان هاي ديگر هنگام برداشت محصول مي آيند.
يکي ديگر از کشاورزان پياز کار نيز گفت: ما در همه فصل ها شاهد اين وضعيت هستيم در حالي که مسئولان بخش کشاورزي از رعايت الگوي کشت در جنوب کرمان خبر مي دهند اما زماني که بايد کاري در اين زمينه انجام شود همه ساکت اند و نگاه مي کنند و همين که محصول به يک باره به بازار مي آيد همه از رعايت الگوي کشت مي گويند و توپ را در زمين کشاورزان مي اندازند.
مسعود مرادي افزود: مسئولان بگويند زماني که ما داشتيم اين محصول را کشت مي کرديم چرا در آن زمان کسي نيامد محصول ديگري را معرفي کند و بگويد پياز نکاريد ضمن اين که در زمينه محصولات ديگر نيز همين مسئله را شاهد هستيم در کشت بعد اگر گوجه هم بکاريم اوضاع همين است اگر خيار هم بکاريم همين اوضاع تکرار مي شود.
وي از مسئولان سوال کرد که وقتي کشاورزي مهم ترين شغل در جنوب کرمان است و بزرگ ترين مزيت نيز محسوب مي شود پس چرا وقتي اين محصول در کشور بازار مصرف دارد برنامه ريزي مناسبي براي عرضه محصول به بازار نمي شود.
مرادي گفت: در بسياري از استان ها هم اکنون اين محصول با کمبود مواجه است و بازار وجود دارد اما چون کسي نيست کشاورزان را حمايت کند و يا اتحاديه کشاورزان وجود ندارد و ساير دستگاه ها هم فعال نيستند هر سال محصول سر مزرعه مي ماند و خراب مي شود در صورتي که مي تواند با يک برنامه ريزي ابتدايي آن را به دست مصرف کننده رساند.
هزينه توليد تا ۱۰ برابر
مرادي گفت: در بسياري از استان ها هم اکنون اين محصول با کمبود مواجه است و بازار وجود دارد اما چون کسي نيست کشاورزان را حمايت کند و يا اتحاديه کشاورزان وجود ندارد و ساير دستگاه ها هم فعال نيستند هر سال محصول سر مزرعه مي ماند و خراب مي شود در صورتي که مي تواند با يک برنامه ريزي ابتدايي آن را به دست مصرف کننده رساند.
وي گفت: چرا کسي با اين دلال بازي برخورد نمي کند و به سادگي دسترنج ما نصيب دلال هايي مي شود که محصول را از ما ۴۰ تومان مي خرند و نزديک هزار تومان در بازار مي فروشند.
علي ميرزايي، ديگر کشاورز جيرفتي هم در مورد اوضاع فعلي گفت: هزينه اي که براي برداشت محصول به کارگران مي پردازيم و گوني ها و جعبه هايي که براي فروش استفاده مي کنيم قيمت اش از محصولي که برداشت مي شود و در جعبه ها قرار مي گيرد بيشتر است.
وي گفت: بسياري از ما براي کاشت محصول زمين ها را اجاره کرده و يا وام براي خريد سم، کود و سهم آب گرفته ايم.
در صورت ادامه اين روند بهترين کار اين است که اصلا ما محصول را برداشت نکنيم چون اگر بخواهيم محصولمان را بفروشيم بايد ضرر هم بکنيم حداقل اين گونه هزينه زيادتر نبايد بدهيم.
علي حيدري ديگر کشاورز جيرفتي ادامه داد: هم اکنون هر کيلو پياز با نرخ ۳۰ تا ۴۰ تومان خريداري مي شود در حالي که هزينه اي که ما براي کاشت، برداشت و حمل و نقل براي هر کيلو مي دهيم بالاي ۳۰۰ تومان است. با اين شرايط کشاورز فقط بايد ضرر کند در صورتي که با يک ساز و کار مي توانستيم محصول پياز را براي صادرات مهيا کنيم.
اين در حالي است که کشت پياز در اين منطقه در قالب طرح استمرار براي تأمين پياز بازار مصرف داخل کشور و جلوگيري از افزايش شديد قيمت محصول انجام مي گيرد.
با حضور خبرنگار فارس در مراکز عرضه فروش ميوه در شهرستان جيرفت، مشخص شد، هم اکنون هر کيلو پياز با قيمت ۵۰۰ تا ۶۰۰ تومان فروخته مي شود و اين در حالي است که در فاصله نه چندان دورتري هر تور ۳۰ کيلويي پياز يک هزار تومان توسط دلالان جيرفت خريداري مي شود.
نبود بازار مصرف
در استان هرمزگان نيز شرايط همين طور است. هرمزگان با سطح زير کشت ۱۰ هزار و ۵۰۰ هکتار و ۳۰۰ هزار تن توليد، يکي از مهم ترين استان هاي توليد کننده پياز در کشور محسوب مي شود.
يکي از مزيت هاي پياز هرمزگان خارج از فصل بودن آن است. در فصل زمستان که بيشتر استان هاي کشور با سرماي شديد روبه رو هستند آب و هواي هرمزگان فرصت مناسبي را براي کشاورزان فراهم مي کند تا پياز کشت کنند. در حالي که اين محصول در آغاز فصل بهار به توليد مي رسد باز هم پيازکاران براي فروش محصول خود با مشکلات فراواني روبه رو هستند. کشاورزان در اين سال هاي خشکسالي و با هزينه هاي زياد پياز توليد مي کنند اما به دليل نبود صادرات و بازار مناسب، محصول روي دستشان مي ماند.
موسي خرسند يکي از کشاورزان روستاي زمين سنگ که ۲۰ هکتار از زمين هاي خود را زير کشت پياز برده است مي گويد: ما از مسئولان انتظار نداريم که خسارت هاي ما را جبران کنند. حداقل راه صادرات را باز کنند. وي مي افزايد: امسال کرايه حمل بار به تهران و تبريز ۳ برابر شده است در حالي که پياز را حداکثر کيلويي ۹۰ تومان از ما مي خرند.
علي زلفي زاده يکي ديگر از کشاورزان روستاي سرزه خاروک از توابع بندرعباس هم اظهار مي کند: من شغل ديگري ندارم و مجبورم به اميد سال ديگر کشت کنم. شايد بتوانم بدهي هايم را به بانک ها و کارگراني که روي زمين در طول سال زحمت کشيده اند پرداخت کنم اما با اين وضعيت فکر نمي کنم ديگر بتوانم زمين خود را زير کشت ببرم. اين در حالي است که چنان چه کشاورزان در سال زراعي جديد پياز کشت نکنند به صورت مستقيم ۱۰ هزار نفر از روستاييان بيکار مي شوند. او تنها راه حل مشکل پيازکاران را تسهيل در صادرات مي داند و تصريح مي کند: چطور مسئولان بازرگاني براي کم کردن نرخ هميشه حاضرند اما براي فروش و جلوگيري از ضرر کشاورزان چاره اي نمي انديشند؟
پيازکاران پس از ضرري که سال گذشته به علت افت قيمت متحمل شدند، با وعده و وعيدهاي دولت مبني بر صادرات پياز در سال جاري، ۱۰ هزار و ۵۰۰ هکتار از زمين هاي کشاورزي خود را زير کشت اين محصول بردند اما نه تنها گامي در اين زمينه برداشته نشد بلکه شرايط بدتر از سال گذشته هم شد. در شرايطي که هرمزگان پانزدهمين سال خشکسالي را پشت سر مي گذارد، کشاورزان با رنج فراوان و هزينه هاي سنگين، حدود ۳۰۰ هزار تن پياز با کيفيت را توليد کردند، اما قيمت پايين، نبود بازار مناسب داخلي و خارجي و افزايش سرسام آور کرايه حمل بار انگيزه برداشت را از آن ها گرفته است.
منحني تار عنکبوتي
اما اين مشکلات مربوط به امسال و سال گذشته نيست بلکه اين واقعيت تلخ در کشاورزي کشور ما ريشه دوانيده است يک سال محصول در بازار بيشتر و قيمت کمتر مي شود و سال بعد عرضه کمتر و قيمت بالا مي رود که در علم اقتصاد به نام «منحني تار عنکبوتي» معروف شده است.
اما حتي يک آدم اقتصاد نخوانده هم مي داند که اين وضعيت و آشفتگي در توليد و قيمت يعني مديريت نکردن توليد و قيمت است که هر دو کاملا به همديگر وابسته اند.
بارها ديده ايم و شنيده ايم که کشاورزان سيب زميني کار، به کارگر پول داده اند تا سيب زميني هاي فاسد شده انبارها را خالي کنند يا پيازکاران جنوب پيازهاي خود را از مزارع برداشت نکنند يا امحا کنند.
اما ريشه اين مشکلات کجاست؟ مگر يک کشاورز که معمولا افراد عائله مندي هم هستند، چقدر مي توانند زير بار اين مشکلات طاقت بياورند؟
کشاورز تنها بر اساس قيمت سال جاري تصميم به کشت سال آينده مي کند اگر قيمت در سال جاري بيشتر باشد همه سال آينده از آن محصول مي کارند که قيمت در سال آينده کاهش يابد و اگر قيمت سال جاري کمتر باشد کشاورزان کمتري سال آينده از اين محصول مي کارند و قيمت آن محصول افزايش يابد و وضعيت به همين منوال ادامه مي يابد.
بازاريابي به عهده وزارت صنعت، معدن و تجارت است
رئيس سازمان جهاد کشاورزي جنوب کرمان نيز در گفت وگو با خبرنگار فارس در جيرفت با اشاره به مکاتبه هاي انجام شده در مورد مشکل پيازکاران اين منطقه از ۴ ماه گذشته اظهار داشت: تمام نامه هاي ارسالي به مسئولان در نهاد رياست جمهوري، وزارتخانه و استانداري گواه پي گيري اين سازمان پيش از وقوع اين اوضاع است.
مجيد دريني سازمان جهاد کشاورزي جنوب کرمان را متولي توليد ذکر و تصريح کرد: بازاريابي و ايجاد زمينه مناسب براي خريد و انتقال اين توليد از مزرعه به عهده وزارت صنعت، معدن و تجارت است.
استاندار کرمان نيز در گفت وگو با واحد مرکزي خبر علت اصلي بروز اين مشکل در جنوب کرمان را رعايت نکردن الگوي کشت توسط کشاورزان مي داند.
يک کارشناس کشاورزي نيز در گفت وگو با خراسان نبود بازار فروش و فسادپذير بودن پياز را يکي از دلايل افت قيمت آن و هجوم دلالان به مزارع مي داند. به گفته وي دلالان با برنامه ريزي از پيش تعيين شده از نبود يک نظام مشخص نرخ گذاري و حمل ونقل و عرضه سوء استفاده مي کنند و سود به جاي اين که به جيب کشاورز برود در جيب عده اي دلال خاص قرار مي گيرد.
پيشنهاد براي صادرات پياز
با وجود آن که «حميد صافدل» معاون وزير صنعت، معدن و تجارت در اواخر سال گذشته گفته بود که به زودي جايزه صادرات پياز براي صادرکنندگان در نظرگرفته مي شود و «مسعود دشوارگر» معاون توسعه تجارت خارجي سازمان صنعت، معدن و تجارت هرمزگان نيز اعلام کرده بود که امسال هيچ گونه محدوديت صادرات پياز وجود ندارد اما باز هم تاکنون اقدامي در زمينه صادرات پياز انجام نگرفته است.
دبير اجرايي خانه کشاورز استان هرمزگان يکي از مهم ترين دلايل کسادي بازار پياز هرمزگان را افزايش توليد و همزماني کشت با شهرهاي جيرفت، دزفول و بوشهر مي داند و مي گويد: براي رفع اين مشکل مسئولان مربوط در وزارت جهاد کشاورزي بايد قبل از توليد نشست هاي مشترکي با استان هاي همجوار داشته باشند و چاره انديشي هاي لازم اقتصادي را به عمل بياورند.
ابوطالب جوادي با تاکيد بر اين که برنامه ريزي ها براي توليد حساب شده نيست تصريح مي کند:« اگربرنامه ها حساب شده باشد بايد با کشورهايي که به علت شرايط آب وهوايي نامناسب در اين فصل توليد پياز ندارند و با ما هم ارتباط بازرگاني دارند رابطه برقرار مي کرديم. تماس هاي مکرر با رايزن هاي اقتصادي سفارتخانه هايي که ما در کشورهاي روسيه و ديگر مراکز خارج از کشور داريم مي تواند بازار مناسبي براي برون رفت پياز توليدي و ديگر محصولات استان باشد».
او اظهار مي کند چنان چه توسط تشکل هاي کشاورزي هم حرکت هايي در اين زمينه انجام شود نياز به سرمايه گذاري سنگين دارد. سرمايه گذاري نيز نياز به ضمانت اجرايي دارد و تضمين اين نوع سرمايه گذاري بايد از طريق بانک مرکزي و مديران در ارتباط با آن موضوع صورت گيرد.
دبير اجرايي خانه کشاورز استان يک راه حل ديگر هم پيشنهاد مي دهد. اين که از خريداران و صاحبان سرمايه کشورهاي هدف دعوت شود که هم از توليدات ما آگاهي پيدا کنند، هم مزارع ما را از نزديک ببينند و هم برنامه هماهنگ اقتصادي با بخش کشاورزي کشور ما داشته باشند. به گفته وي اين کار مي تواند مخاطرات اقتصادي اين بخش را کاهش دهد و زمينه جذب بازار مناسب را فراهم کند.
جوادي تاکيد مي کند که شرايط توليد، عرضه و فروش کنوني چيزي جز سرخوردگي کشاورزان و کاهش سرمايه گذاري در اين بخش را به همراه نخواهد داشت. خبرگزاري فارس: قيمت پياز در مزارع جنوب کشور به کيلويي ۴۰ تومان رسيده و کيلويي ۱۰۰ تومان هم هزينه مي خواهد تا به ميادين مرکزي ميوه و تره بار تهران برسد و اين بار نوبت «پياز» است که اشک کشاورز را درآورد.
وزارت بازرگاني مقصر اصلي
با اين حال امام جمعه جيرفت نيز در نمازجمعه اين شهر گفت: به دليل نبود تعهد کاري و کوتاهي مسئولان وزارت بازرگاني محصول پياز کشاورزان جنوب کرمان به کود شيميايي زمين هاي آنان تبديل شده است.
حجت الاسلام اصغر عسکري اقتصاد منطقه جنوب کرمان را بر پايه کشاورزي دانست و اظهار داشت: مردم اين منطقه همواره با تلاش و کوشش از طريق کشاورزي با کشت محصولات گوناگون امرار معاش مي کنند.
وي با اشاره به تجمع پيازکاران در مقابل فرمانداري جيرفت افزود: با توجه به اين که عارضه سرمازدگي محصول سيب زميني امسال کشاورزان اين منطقه را دچار مشکل کرده اکنون نبود بازار عرضه محصول پياز نيز بر آن افزوده شده است.
او با بيان اين که اين تراژدي غم انگيز سال ها است که گريبان گير کشاورزان اين منطقه است، تصريح کرد: اگر مسئولان به اين امر توجهي نکنند، خسارت هاي غيرقابل جبراني به اقتصاد منطقه وارد مي شود.
وي وظيفه سازمان جهاد کشاورزي جنوب کرمان را فراهم کردن بستر لازم براي کشت محصولات دانست و ابراز داشت: مسئولان کشوري بايد زمينه عرضه و خريد محصولات کشاورزان منطقه را فراهم کنند. اين سازمان بارها اعلام کرده بود که در سال ۹۰، سه ماه زودتر برداشت محصول پياز داريم تا مسئولان کشوري زمينه تنظيم بازار آن را فراهم کنند.
وي با اشاره به نامه نگاري هاي متعدد مسئولان جنوب کرمان به مسئولان کشوري گفت: دستگاه هاي اجرايي مسئول در منطقه جنوب کرمان و استان، تمام اقدامات لازم براي اين امر را انجام داده و هيچ کوتاهي در اين امر از جانب آنان صورت نگرفته است. وي با بيان اين که کشاورزان نيز در اين امر بي توجهي کرده اند، عنوان کرد: مسئولان مربوطه بارها از طريق مراجع مختلف هشدارهاي لازم را در زمينه کشت بي رويه پياز به کشاورزان داده بودند.
الگوي کشت مناسب
متولي دستگاه توليد کشاورزي در کشور مي تواند الگوي کشت مناسبي را پياده کند، که قبلا هم بارها تاکيد شده و حتي به تازگي رياست جمهوري نيز درباره اصلاح شيوه هاي کشت صحبت کرده است. هرچند صحبت هاي رئيس جمهور ناظر به تغيير شيوه هاي کشت براي کاهش مصرف آب در کشاورزي بوده اما نشان از اهميت اين موضوع است.
يک کارشناس امور کشاورزي مي گويد: داشتن الگوي کشت مناسب در قانون بهره وري کشاورزي هم تاکيد شده است براي تهيه اين الگو بايد ظرفيت هاي توليد محصولات کشاورزي به تفکيک استان ها و شهرستان ها، اولويت هاي توليد از نظر محصول اساسي و استراتژيک، ميزان مصرف در کشور، وارداتي بودن و نبودن و اين که نياز است در کدام محصولات خودکفا باشيم بررسي شود و بر اساس آن يک الگوي کشت مناسب براي هر استاني و شهرستاني در نظر گرفته شود.
وي مي افزايد: اگرچه وزارت جهاد کشاورزي سال گذشته اعلام کرد ترکيب کشت جديدي به همه استان ها ابلاغ کرده است اما شيوه هاي اجرايي آن بايد طوري باشد تا نتيجه مطلوبي داشته باشد.
اما واقعيت اين است که حتي با در نظر گرفتن اين الگوي کشت آن مانند قانون نيست که کشاورز حتما ملزم به اجرا شود بنابراين سياست هاي مديريتي بايد به کمک اجرايي کردن اين الگوي کشت بيايد و به نوعي باشد که کشاورز به سمت اجراي الگوي کشت ابلاغ شده پيش رود، مثلا حمايت از نوع ارائه تسهيلات بانکي، نهاده هاي ارزان قيمت به آن هايي که همسو با اين سياست پيش مي روند و مهم تر اين که سياست تعيين قيمت تضميني اجرا شود يعني کشاورز قيمت سال آينده را بداند و اين قيمت ها بر اساس اين که کشاورز را به سمت اجراي الگوي کشت سوق دهد تنظيم شود.
در بسياري از کشورهايي که کشاورزي پيشرفته دارند دولت قيمت تمام محصولات و نهاده ها از يک سال پيش اعلام مي کنند و کشاورز بر اساس اين اطلاعات اقدام به کشت سال آينده مي کند و طبيعي است که اين قيمت ها توسط دولت در راستاي سياست هاي از پيش تعريف شده مديريت مي شود يعني توليد کشاورز قبل از اين که به بازار برسد مديريت مي شود و اين طور نيست که کشاورز محصول توليد کند و بعد از اين که بازار منفجر شد و قيمت ها پايين آمد يا اصلا در بازار يافت نشد و قيمت ها بالا کشيد به فکر تنظيم بازار باشد.
اما «محمدعلي دلاور» عضو کميسيون کشاورزي مجلس يک دليل روي دست کشاورزان ماندن محصولات کشاورزي از جمله پياز را نبود صنايع تبديلي و فرآوري در قطب هاي توليد آن مي داند و به خراسان مي گويد: متاسفانه صنايع فرآوري پياز در مناطق جنوبي کشور وجود ندارد و استقرار صنايعي چون توليد پوره پياز و ديگر فرآورده هاي آن مي تواند بخشي از محصول را جذب و مصرف کند.
وي مي افزايد: بار اول نيست که بحران در عرضه محصولات توليدي به وجود مي آيد، متاسفانه اين قصه هر سال تکرار مي شود و موضوع مهم «الگوي کشت» که سال هاست قرار است براي جلوگيري از چنين مسائلي عملياتي شود اجرا نمي شود و زماني هم که از وزير مي پرسيم دليلش چيست؟ توپ به زمين دولت انداخته مي شود.
به گفته وي در آخرين پي گيري اين مشکلات وزير جهاد کشاورزي اعلام کرده است که دولت بايد قيمت تضميني را اعلام کند تا کشاورز با انتخاب درست قبل از کشت محصول برنامه ريزي کند ولي تا به حال اين کار نشده و وزارت جهاد ماه ها قبل پيشنهادهاي خود را به دولت داده است.
نماينده مردم درگز با توجه به تفويض اختيار برخي کارها توسط دولت به استانداران و فرمانداران در قصه پياز نيز مي گويد: فرمانداران بايد پاسخ دهند چرا اين مشکل به وجود آمده است.
«دلاور» عضو کميسيون کشاورزي مجلس با بيان اين مطلب که؛ مقام معظم رهبري نقشه راه را مشخص کرده اند و مجلس هم بر اساس آن کار را شروع کرده و پيش مي رود مي گويد: دولت بايد وارد کار اجرايي شود، وظيفه اصلي بر عهده دولت است که بر اساس نقشه راه و سند چشم انداز حرکت کند. در مجلس بارها در مورد لزوم حضور جدي دولت در عرصه و حمايت از توليد داخلي و کشاورزي تذکر داده ايم ولي در عمل رفتار موافقي نديده ايم.
به گفته وي دولت بايد عزم را جزم کند و به نقشه راه و سند چشم انداز در افق ۱۴۰۴ معتقد باشد و به اعتقاد ما عملياتي شدن الگوي کشت مهم ترين کار براي پيش گيري از تداوم چنين مشکلاتي است.
دکتر «محمد اسماعيل نيا» از فعالان عرصه کشاورزي که از سال ۸۴ موضوع الگوي کشت رابا ساماندهي کشت و توليد گوجه فرنگي، سيب زميني و پياز در خراسان رضوي دنبال کرد به ما مي گويد: نمونه هاي تجربي و رياضي الگوي کشت تهيه و تدوين شده و گام هاي اوليه در خراسان رضوي برداشته شده است ولي هنوز در سطح کشور اين کار عملياتي نشده است. وي مي افزايد: طرح الگوي کشت مي تواند مشکلات موجود در افزايش توليد و افت قيمت ها را برطرف کند اين منتخب مجلس نهم با ابراز نگراني از کندي پيشرفت اجراي طرح الگوي کشت در کشور مي افزايد: اين طرح باعث ايجاد تعادل بين توليد و مصرف و حتي تعادل در مصارف صنعتي مي شود و اگر در سطح ملي در چرخه اجرا قرار گيرد مي تواند بسياري از مشکلات را رفع کند و به توليد پايدار منجر شود.
به هر حال در قصه تکرار افت قيمت محصولات کشاورزي، امسال قرعه فال به نام پياز زده شده است و تا زماني الگوي کشت به عنوان نقشه راه تدوين نشود کشاورزان در کشت محصولات کشاورزي همچنان سردرگم خواهند بود.
چکيده گزارش
امسال هم اشک پيازکاران کشور درآمد و قصه افت قيمت محصولات کشاورزي تکرار شد، اين روزها هزاران تن محصول پياز توليدي کشاورزان کشور روي زمين مانده و در حال فاسد شدن است. از طرفي هم قيمت هر کيلو پياز به ۳۰ تا ۴۰ تومان يعني يک دهم قيمت تمام شده آن رسيده است. سال هاست که اين قصه براي سيب زميني، خيار، گوجه فرنگي و ديگر محصولات زراعي و باغي تکرار مي شود و مسئولان هم بارها وعده داده اند که با اجراي طرح الگوي کشت به اين نابه ساماني پايان دهند اما هر سال دريغ از پارسال. در سال توليد ملي تأخير در اعلام نرخ خريد تضميني پياز، نبود برنامه هدايت و حمايت از کشاورز، نبود صنايع تبديلي و غفلت از صادرات، بازار را به دلالان سپرده و بلبشوي پياز به وجود آمده است. در اين ميان در حالي که توليد کنندگان پياز به ورشکستگي کامل رسيده اند قيمت پياز در بازار مصرف تعجب آور است به طوري که هم زمان با آن که قيمت پياز در مزرعه هر ۳۰ کيلو هزار تومان است در بازار مصرف هر کيلو پياز ۵۰۰ تومان قيمت دارد! | 
در مزرعه ۳۰ کيلو پياز هزار تومان، در بازار مصرف هر کيلو ۵۰۰ تومان!
